Pierwsza planeta „drugiej generacji” wokół białego karła czy planeta z atmosferą „drugiej generacji”?

9 godz. temu

Śmierć gwiazdy nie musi oznaczać końca narodzin planet wokół niej. Materia wyrzucona u schyłku życia przez gwiazdę może posłużyć do budowy nowych światów. Na ślady takiego procesu trafił zespół naukowy z Niemiec, USA i Wielkiej Brytanii, na którego czele stał Jamie T. Williams z University of Warwick. Naukowcy zwrócili uwagę na niezwykły skład materii pochłanianej przez białego karła.



W Austrii znaleziono nieznane rzymskie miasto. Wspominał o nim Klaudiusz Ptolemeusz?

11 godz. temu

Na limesie naddunajskim, wyznaczonej przez Dunaj granicy Imperium Romanum, dokonano sensacyjnego odkrycia. W pobliżu St. Pantaleon-Erla w Dolnej Austrii badania geofizyczne wykazały obecność nieznanego rzymskiego miasta. Już w tej chwili wiemy, że starannie zaplanowana miejscowość miała powierzchnię 25–30 hektarów i posiadała amfiteatr dla około 8 tysięcy widzów. Powstanie dużego starannie zaplanowanego miasta przy forcie liczącym zaledwie 500 żołnierzy naukowcy uważają za coś wyjątkowego.


W Mohendżo Daro nierówności się zmniejszały, a ludzie bogacili?

wczoraj, 12:16

Rozwój pierwszych miast często łączy się z narodzinami potężnych elit i pogłębiającymi się różnicami majątkowymi. Tymczasem badania Mohendżo Daro, jednego z dużych miast cywilizacji doliny Indusu, pokazują inną możliwość. Analiza powierzchni domów sugeruje, że nierówności ekonomiczne z czasem tam malały. Adam S. Green z University of York oraz Iqtedar Alam i Cameron Petrie z University of Cambridge opublikowali na łamach Antiquity artykuł, w którym omawiają hipotezę, że zmniejszanie się nierówności społecznych było spowodowane sposobem zarządzania miastem.


Zabiła dinozaury i stworzyła najdłużej działający pouderzeniowy system hydrotermalny na Ziemi

wczoraj, 09:47

Uderzenie asteroidy, która 66 milionów lat temu zakończyła epokę dinozaurów, pozostawiło po sobie coś więcej niż gigantyczny krater. Pod półwyspem Jukatan powstał rozległy system obiegu gorącej wody. Najnowsze badania pokazują, że działał on przez co najmniej 8 milionów lat. To 4-krotnie dłużej niż wynikało z wcześniejszych szacunków. To najdłużej działający znany pouderzeniowy system hydrotermalny na Ziemi.


Szybki rozbłysk gamma poprzedził powstanie magnetara?

3 października 2026, 08:41

Kilkanaście miesięcy temu, 4 lipca 2025 roku, zarejestrowano rozbłysk gamma oznaczony jako GRB 250704B. Trwał on około 0,4 sekundy. Takie zdarzenia astronomowie wiążą z łączeniem się zwartych obiektów, na przykład gwiazd neutronowych. Ich połączenie się może uruchomić wyrzut materii poruszającej się niemal z prędkością światła i wywołać błysk wysokoenergetycznego promieniowania. Jednak w tym czasie satelita Einstein Probe obserwował ten sam fragment nieba w zakresie miękkiego promieniowania rentgenowskiego, czyli promieniowania X o stosunkowo niewielkiej energii.


Równia pod Śnieżką może pomóc w ustaleniu granicy antropocenu

2 października 2026, 10:57

Torfowisko w Karkonoszach może pomóc wyznaczyć początek nowej epoki geologicznej. Tak przynajmniej uważają Colin N. Water i Jan Zalasiewicz z University of Leicester oraz ich zespół, którzy na łamach Nature Reviews Earth & Environment wskazali Równię pod Śnieżką jako jedno z trzech miejsc proponowanych stanowisk pomocniczych służących rozpoznaniu granicy antropocenu. W tamtejszym torfowisku zachowały się bowiem ślady przemian, które w połowie XX wieku objęły całą planetę.


Jak się ubrać na andrzejki 2026? Sukienki aksamitne i wieczorowe na imprezę

2 października 2026, 10:40

Andrzejki to jeden z najprzyjemniejszych wieczorów jesieni. Wróżby z wosku, muzyka, taniec i spotkania w gronie przyjaciół sprawiają, że wiele z nas już na kilka tygodni wcześniej zastanawia się, co na siebie włożyć. Dobra wiadomość jest taka, że kreacja na andrzejki nie musi być ani przesadnie wystawna, ani niewygodna. Wystarczy postawić na szlachetny materiał, kobiecy krój i odrobinę blasku. Podpowiadamy, jak wybrać sukienkę na andrzejki 2026, by czuć się pięknie przez cały wieczór – niezależnie od tego, czy wybierasz się na domówkę, kolację w restauracji czy bal.


Białka z pszczelej przędzy pomogą w stworzeniu „programowalnych” opatrunków?

1 października 2026, 10:50

Naukowcy chcą stworzyć opatrunek reagujący na warunki panujące w ranie, a może nawet uwalniający do niej odpowiednie substancje lecznicze w odpowiednim czasie. Jednym z kandydatów na taki opatrunek jest przędza wytwarzana przez larwy pszczół. Australijscy naukowcy sprawdzili, jak obecne w nim białka wpływają na gojenie się ran u myszy. Uzyskane wyniki stały się zachętą do kontynuowania prac.


Kręgowce potrzebują bioróżnorodności wśród owadów

30 września 2026, 10:13

Co łączy niedźwiedzia grizzly, żabę i papugę? Fakt, że ich życie może zależeć od owadów i to na znacznie więcej sposobów, niż nam się wydaje. Owady dostarczają pożywienia, budują schronienia, usuwają odchody i odstraszają drapieżniki. Opublikowany właśnie w Nature Reviews. Biodiversity przegląd badań pokazuje, jak bardzo rozległa i skomplikowana to sieć i dlaczego jej osłabienie, spadek liczby i bioróżnorodności owadów może negatywnie odbić się na całym świecie kręgowców.


Jak Grenlandia i Antarktyda tracą lód. Pokazuje to największy zbiór danych satelitarnych

29 września 2026, 11:46

W latach 1979–2023 Grenlandia i Antarktyda straciły łącznie około 11,3 biliona ton lodu. To wystarczyło, by podnieść poziom morza o 31,4 milimetra. Takie wnioski płyną z badań międzynarodowego zespołu naukowego, na czele którego stała Inès N. Otosaka z Northumbria University. Naukowcy wykorzystali największy w historii zbiór danych satelitarnych, łącząc informacje z 42 oszacowań opartych na danych z 27 misji. Dla Grenlandii analiza sięga 1972 roku, a dla Antarktydy – roku 1979.


Zostań Patronem

Od 2006 roku popularyzujemy naukę. Chcemy się rozwijać i dostarczać naszym Czytelnikom jeszcze więcej atrakcyjnych treści wysokiej jakości. Dlatego postanowiliśmy poprosić o wsparcie. Zostań naszym Patronem i pomóż nam rozwijać KopalnięWiedzy.

Patronite

Patroni KopalniWiedzy